Gerçek Bal

Gerçek Bal nedir.

Gerçek Bal

Uzmanlar gerçek balın doğal ve katkısız olduğunun sıradan bir tüketici tarafından anlamanın kolay olmadığını söylemektedirler. Balın üretildiği yöreye, balın türüne, mevsim şartlarına göre kendine has tadı, kokusu, rengi ve kıvamı olması bunda önemli bir etken olmaktadır.

Uzmanlara göre; balın petek halinde olması, onun “gerçek bal” olduğunu kanıtlamaz. Kovan yakınına konan şeker şurubu vb.’nin arılar tarafından bala dönüştürülmesi ile de petek bal elde edilebilir.

Bal üreticileri, gerçek bal analizinde standart ve basit tahlil yöntemlerinin dahi katkılı bir bal ürettiğinde “saf bal” sertifikasının kolayca alınabileceğine vurgu yapmaktadırlar.

Bununla birlikte detaylı bilimsel tahlil yöntemlerinin Türkiye koşullarında pahalı olması ve her yerde yapılamaması, mevcut gerçek bal (saf bal) tespitini zorlaştırmaktadır.

Bal üreticisi arıcıların, aynı kovandan aynı anda aldığı balın tadının, balın renginin ve balın kıvamının dahi farklılıklar gösteriyor olması tespiti karşısında tüketiciler, gerçek bal konusunda nasıl bir yol izleyebilirler?

İşin en ilginç yanı ise gerçek bal analizinde yine bilimsel yöntemler yanı sıra sonradan aroma katılarak standart hale getirilmiş ballara alışmış tüketicilerin saf bal yediklerinde farkı çok net anlayabildiğinin karşımıza çıkıyor olmasıdır. Buradan da anlaşılmaktadır ki; aroma katılarak standart hale getirilmiş ballara alışmış tüketiciler sürekli aroma katılmış bal tükettiklerinde yedikleri balı gerçek bal, saf bal olarak algılamaktadırlar.

Balın nasıl ve kim tarafından üretildiğini görmeden, sürekli yanında durmadan kimsenin balın saf ve katkısız olduğundan emin olamayacağına dikkat çeken bal üreticileri, yine de tüketicilerin küçük bazı ipuçları ile her zaman tam sonuç vermese de faydalı olacağına inandıkları bazı kriterler olduklarını vurgulamaktadırlar.

Bal üreticileri gerçek balın anlaşılmasının kolay olmamasına karşın tüketicilerin şu ipuçlarından hareketle gerçek bal analizi yapabileceklerini aktarmaktadırlar:

Gerçek Balın Püf Noktaları:

Gerçek saf bal üreten arıcılarda hem komple sırlanmış petek hem de kısmen sırlanmış petek olduğuna dikkat çeken bal üreticileri, tüketicilerin görselliğe önem vermesi nedeni ile tamamı sırlanmış petek balları tercih ettiklerini, oysa yarı sırlanmış petek balın saflığın işareti olabileceğine dikkat çekmektedirler. Bal üreticilerine göre bunun nedeni arıcıların peteklerin ağır gelmesi ve güzel görünmesi için peteği komple sırlatmalarıdır.

Bal üreticilerine göre; gerçek balın çok özel, adeta esans gibi hafif bir kokusu vardır. Balı keserken, saklama kabını açıp kapatırken bu koku dikkat edilirse daha yoğun algılanır.

Uzmanlara göre genellikle gerçek bal, kekik, keven, katır tırnağı, sığır kuyruğu çiçeklerinin çeşitlerine göre açık mor, sarı, hafif kırmızı veya buzlu cam renklerinde veya bu renklerin değişik tonlarında olabilirken glikozlu ballar ise açık cam renginde ve daha şeffaf olur.

Bal üreticilerine göre; gerçek bal, glikozlu bala göre daha koyu kıvamda olup ortalama % 15 su, %25 sakkarin % 35 glikoz ve çeşitli mineraller, tuzlar , vitamin ve mineraller içerir.

Bal üreticileri gerçek balın çok aşırı tatlı olmadığına ve koyu kıvamlı şerbet gibi değil kendine özgü bir tadı olduğuna dikkat çekmektedirler. Şeker katkılı glikozlu bal, gerçek bala göre daha tatlıdır.

Gerçek bal tadımında bal ağıza alındığında bir kaç tür rayiha tadı verdiği ve genzi yakması ile dikkati çekerken glikozlu ballarda düz tek bir tad olması ayrıştırıcı bir kriter olarak karşımıza çıkmaktadır.

Gerçek balın ateş ile testinin yapılması durumunda, bir kaşığa bal koyup ateşe tutulduğunda gerçek bal oldukça akışkan dayanıklı olması nedeniyle  daha geç yanar. Oysa glikoz bal çabuk yanar ve kömürleşir.

Ağırlık ile karşılaştırma uygulamasında aynı ölçek iki kaba tam süzülmüş gerçek bal ve glikozlu bal koyup ağırlıklarını karşılaştırdığınızda, gerçek balın çok daha ağır geldiği tespit edilmiştir. Bal üreticileri yaptıkları testlerde balın özgül ağırlığını yaklaşık 1.36, yani 1 litre saf balın 1.36 kg geldiği tespit etmişler. Bu nedenle uzmanlar, tüketicilerin sıradan marketlerden bal aldıklarında süzme balın ağırlığı hacme bölündüğündeki değeri analiz edebileceklerine dikkat çekmektedirler.

Şeker hastaları üzerindeki gözlemlemelerin de ise bal üreticileri; düzenli bir şekilde bal tüketildiğinde gerçek balın şeker hastalarında, şeker değerini sadece bir kaç puan arttırdığına oysa aynı miktarda tüketilen glikozlu balın ise şeker hastalarını komaya dahi sokabileceğine dikkat çekmektedirler.

Uzmanlara göre gerçek bal analizinde varılan sonuç; ister petek, ister süzme olsun, gerçek balı sahtesinden ayırmak, uzmanlar için bile son derece zordur. Gerçek bal ile sahte balı kıvamına ya da rengine bakarak, koklayarak, hatta tadarak balın gerçeğini sahtesinden ayırt etmek neredeyse olanaksızdır. Bu nedenle en doğru, sağlıklı ve emin yol, laboratuvar analizidir.